Zabytki w Bojszowie

Kościół pw. Wszystkich Świętych w Bojszowie

Drewniany skarb z XVI wieku

W Bojszowie, przy ul. Kościelnej 1, stoi jeden z najstarszych drewnianych kościołów w Polsce. Świątynia pw. Wszystkich Świętych powstała w 1598 roku i do dziś zachwyca swoją prostą, ale wyjątkową formą. To kościół późnogotycki, z charakterystyczną, masywną wieżą i drewnianą konstrukcją zrębową. W jego bryle wyraźnie widać podział na nawę i prezbiterium, przykryte osobnymi dachami pokrytymi gontem. Całość otaczają tzw. „soboty”, zadaszone podcienia wsparte na słupach, które nadają budynkowi lekkości i chronią ściany przed deszczem . Najstarsze części świątyni są jeszcze starsze niż sama data budowy wskazana w karcie, zakrystia pochodzi z 1509 roku, wieża z 1545 roku. Przez wieki kościół był remontowany, ale zachował swoją historyczną bryłę i detale architektoniczne. Obiekt wpisany jest do rejestru zabytków (nr A/1305/23 z 28.11.2023 r.). Jego stan określany jest jako bardzo dobry 

Dlaczego to miejsce jest wyjątkowe?
To ponad 400 lat historii zapisanej w drewnie. Świątynia, która przetrwała wojny, remonty i zmiany pokoleń  i wciąż stoi w centrum Bojszowa. Takie zabytki pokazują, jak bogata i długa jest historia naszej gminy. I naprawdę warto ją odkrywać.

Cmentarz przykościelny w Bojszowie

Miejsce, które pamięta XVI wiek

W samym sercu Bojszowa, przy ul. Kościelnej 1, znajduje się miejsce, które ma ponad 400 lat historii. Cmentarz przykościelny powstał pod koniec XVI wieku, a jego drewniane ogrodzenie pochodzi z 1728 roku.

Już z daleka uwagę zwraca drewniany parkan z daszkiem pokrytym gontem. Stoi na kamiennej podstawie i do dziś zachował się w bardzo dobrym stanie. Wejścia prowadzą przez charakterystyczne drewniane bramki z namiotowymi daszkami, proste, ale wyjątkowe. Wokół kościoła rosną stare drzewa, a układ grobów wciąż jest czytelny.  W południowo-zachodniej części znajduje się kamienny krzyż z tablicami upamiętniającymi mieszkańców Bojszowa poległych w II wojnie światowej. To miejsce pamięci, które wciąż mówi o historii wsi. Cmentarz jest wpisany do rejestru zabytków (nr A/1305/23) i objęty ochroną konserwatorską. Teren jest uporządkowany, a starodrzew zachowany 

Dlaczego warto tu zajrzeć?
To fragment historii Bojszowa, który przetrwał kilka stuleci i do dziś wygląda niemal tak, jak dawniej.
Takie miejsca budują tożsamość naszej gminy. I naprawdę warto je znać.

Krzyż z figurą Matki Boskiej w Bojszowie

Przy ul. Kościelnej 1 w Bojszowie, w sąsiedztwie kościoła i cmentarza, stoi kamienny krzyż z końca XIX wieku. Dziś pełni funkcję pomnika upamiętniającego mieszkańców wsi poległych podczas II wojny światowej. Obiekt ma formę zwężającego się ku górze cokołu, w którym znajduje się wnęka z figurą Matki Boskiej. Nad nią wznosi się krucyfiks o charakterystycznych, trójlistnie zakończonych ramionach. Na ścianach cokołu umieszczono granitowe tablice z nazwiskami poległych. To nie jest duży monument. Nie dominuje nad przestrzenią, ale właśnie przez swoją prostotę przyciąga uwagę. Łączy w sobie funkcję religijną i pamięć o lokalnej historii. Stan zachowania obiektu określany jest jako bardzo dobry. Chroniony jest w ramach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Dlaczego warto o nim pamiętać?
Bo takie miejsca przypominają, że historia to nie tylko daty i wydarzenia.
To konkretne nazwiska, konkretni ludzie i wspólna pamięć społeczności.

Krzyż przy ul. Kościuszki w Bojszowie

Przy ul. Kościuszki, w rejonie nr 20 (przy skrzyżowaniu z ul. Brzozową), stoi kamienny krzyż z końca XIX wieku. To jeden z tych obiektów, obok których łatwo przejść obojętnie, a które są częścią lokalnej historii. Krzyż ustawiony jest na dwustopniowej, prostokątnej podstawie. Nad nią wznosi się wysoki cokół z wnęką, w której znajduje się figura Matki Boskiej. Całość zwieńczona jest daszkiem i krucyfiksem. Figura Ukrzyżowanego jest metalowa, sam krucyfiks cementowy, a kamienna forma obiektu zachowała swój historyczny kształt. To przykład tradycyjnej, przydrożnej architektury sakralnej, charakterystycznej dla śląskich miejscowości. Tego typu krzyże były stawiane jako wyraz wiary, pamięci lub wdzięczności. Obiekt znajduje się pod ochroną w ramach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jego stan zachowania określany jest jako bardzo dobry 

Dlaczego warto go zauważyć?
To niewielkie obiekty tworzą krajobraz naszej gminy. Są częścią codzienności, ale też historii, która trwa tu od pokoleń.